రచననిన్నిట రసికుడవు

రచననిన్నిట రసికుడవు
ఇచట విన్నపంబిదె నేసెదను ||

పలుకుల చిలుకల పాట కోవిలల
పులుచులుగా చెలి పెంచెనదే
అలుగకుమీ నీవందుకు రమణుడ
కల సహజమె ఇది కసరులు గావు ||

చనుజక్కవలను సతి నెరులయలుల
ఘనముగ మూకలు గట్టించె
మొనలుచూపె మోపుగట్టెనని
ననిచి వేసరకు నాధుడవు ||

నడపుల హంసల నయనచాతకముల
పడతి శ్రీ వేనకటపతి పొదిగె
నిడువుల గూడుచు నిన్ను సోకించెనని
జడియకుమీ నీచనవులె మెరసి. ||



rachananinniTa rasikuDavu
ichaTa vinnapaMbide naesedanu ||

palukula chilukala paaTa kOvilala
puluchulugaa cheli peMchenadae
alugakumee neevaMduku ramaNuDa
kala sahajame idi kasarulu gaavu ||

chanujakkavalanu sati nerulayalula
ghanamuga mookalu gaTTiMche
monaluchoope mOpugaTTenani
nanichi vaesaraku naadhuDavu ||

naDapula haMsala nayanachaatakamula
paDati Sree vaenakaTapati podige
niDuvula gooDuchu ninnu sOkiMchenani
jaDiyakumee neechanavule merasi. ||

భజ గోవిందం - 5

13. కాతే కాంతా ధనగతచింతా, వాతుల కిం తవ నాస్తి నియంతా |
తిజగతి సజ్జనసంగతిరేకా, భవతి బవార్ణవతరణే నౌకా ||

ఓయీ వాతులా ! (వాతుల అంటే మూర్ఖుడే కాదు, ఇంద్రియలోలుడు కూడా) కామినీ కాంచనాల గురించే నీకెందుకయ్యా ఇంత యాతన ? చింతన చేయడానికి నీకు ఈశ్వరుడు లేడా ? సంసార సాగరాన్ని దాటించగల నౌక, ఈ ముల్లోకాల్లోనూ ఒక్కటే ఉన్నది. అదే సజ్జన సాంగత్యమని తెలుసుకో !

14. జటిలో ముండీ లుంచిత కేశః, కాషాయాంబర బహుకృతవేషః |
పశ్యన్నపి చ న పశ్యతి మూఢో హ్యుదరనిమిత్తం బహుకృతవేషః ||

జడలు కట్టిన జుట్టు కలవాడైనను, గుండుగా గీయబడిన తలగలవాడైనను, వెంట్రుకలని ఒక్కొక్కటిగా పీకివేయబడిన తలగలవాడైనను, కాషాయ వస్త్రం ధరించినవాడైనను, ఇలాంటి అనేకమైన వేషాలు వేసినవాడైనను, చూస్తూ కూడా, ఏమీ చూడనట్టి మూఢుడే , ఏలనన, ఈ వేషాలన్నీ, కేవలం ఉదరపోషణ కోసం వేసినవే గనుక.

15. అంగం గళితం, పలితం ముండం, దశనవిహీనం జాతుం తుండం |
వృద్ధో యాతి గృహీత్వా దండం, తదపి నముంచత్యాశాపిండం ||

శరీరం శిధిలమైపోయింది. తల నెరిసిపోయింది, దంతాలు లేని నోరు బోసిపోయింది. వృద్ధుడు కర్ర పట్టుకుని తిరుగుతాడు, అయినా, అతడు తన కోరికల మూటను విడిచిపెట్టడు కదా !


Verse 13

Crazy man ! Why do you bother about your wife and your wealth ? Know you not that in all three worlds the company of Good is the only boat which will take you across the sea of life ?

Is there none to advise you ? Even when death is imminent, why do you turn your thoughts to your wife and to your possessions ? Wont you strive for wisdom at least in your last days ? A little effort that way even for a brief moment will bring great gain.

Even if the truth is seen, delusion persists and works havoc on the mind. It is to banish that delusion that Sri Sankara sang the 'Moha Mudgara' (Traditional name for the song Bhaja Govindam) i.e, the heavy hammer that crushes and destroys moha or delusion.

Verse 14

The ascetic with the matted locks, the man with the shaven head, he who has pulled out his hair, the man of the kaashaya robe, they have eyes but fail to see. All these are disguises to cheat the world and fill the belly.



Renouncing is not a matter of external show. It is a victory that has to be won in the mind. But what is it that we see in the world? We see the shaven head or the long matted hair and such other outward signs. It the desires burning in the heart are not quenched, these external forms mean nothing. The show of renunciation is quite often a means to fill the belly. 'Why this vain show? Give it up'. says Sri Sankara.

Verse 15

The body has got worn out ; the had has turned all grey ; the mouth has lost all its teeth. The old man goes about leaning on a stick ; yet, he hugs to himself a bundle of desires.


Giving up or renunciation is the substance of Sanyaasa. It does not lie in external forms. To give up truly is to abandon the desires that work up the mind. The sate of renunciation cannot be attained merely by book-learning if there is no devotion to God. Sri Sankara bewails that men do not give up desires even when has has rendered them incapable of enjoyment.

భజ గోవిందం - 4

10. వయసి గతే కః కామ వికారః శుష్కే నీరే కః కాసారః |
క్షీణే విత్తే కః పరివారో, జ్ఞాతే తత్త్వే కః సంసారః ||

వయసు గతించి, యౌవనం క్షీణిస్తే, ఇక కామవికారం (తృష్ణ) ఎక్కడుంటుంది ? నీరు ఎండిపోతే ఇక చెరువు ఎక్కడుంటుంది ? సిరిసంపదలు హరించుకుపోతే ఇక ఆశ్రిత జనాలెక్కడుంటారు ? తత్వజ్ఞానం కలిగితే ఇక సంసార వ్యామోహం ఎక్కడుంటుంది ?

11. మా కురు ధనజనయౌవన గర్వం, హరతి నిమేషాత్ కాలః సర్వం|
మాయామయమిదమఖిలం బుద్ధ్వా, బ్రహ్మ పదం త్వం ప్రివిశ విదిత్వా||

నీకు విశేషమైన ధనమున్నదనిగాని, ప్రజల మద్దతు ఉన్నదని గాని, యౌవన శక్తి ఉన్నదనిగాని గర్వించకు. వీటన్నిట్ని కాలం ఒక్కనిముషంలోనే హరించి వేయగలదు సుమా! ఇదంతా మాయామయం అని గుర్తించి బ్రహ్మపదాన్ని తెలుసుకొని అందు ప్రవేశించు.

12. దినయౌమిన్యౌ సాయం ప్రాతః, శిశిరవసంతౌ పునరాయాతః |
కాలః క్రీడతి గచ్చత్యాయుః తదపి న ముంచత్వాశావాయుః ||

రాత్రీపగళ్ళు, ఉదయం సాయంసంధ్యలు, శిశిర వసంతాది ఋతువులు, క్రమం తప్పకుండా ఒకదానివెనుక ఒకటిగా, వస్తూపోతూ, చక్రంలాగ తిరుగుతూ ఉంటే, కాలం, వినోదంగా ఆడుకుంటూ, ఆయువును హరించుకుపోతుంటే, మానవుడు మాత్రం తన ఆశా, కాక్ష, మమకారాల గూడును విడువకుండా అంటిపెట్టుకుని ఉంటాడు.


Verse 10

When youth is gone, where is room for sport in lust ? Where is the lake when the water has dried up? When wealth is gone, where are the kinsfolk ? When the Truth is known, where is the worldly bond ?

Sorrow and suffering afflict only so long as there is delusion in the mind. When delusion vanishes, giving place to wisdom, sorrow and suffering disappear like mist before the sun. The only remedy for delusion is wisdom. To secure it, good conduct, character and devotion are necessary. In the absence of these, mere knowledge got by reading books will not give wisdom. That is the difference between learning and knowledge of the self.

Verse 11

The pleasure and riches of worldly life are delusive appearances. Realizing that they are a passing show, prepare for the way of renunciation. The wise have warned that it requires maturity of mind to take the path of renunciation. the Renunciation of the immature will only make them objects of ridicule.


Do not be proud of your youth and health. Do not be vain and say :: 'I have wealth, kinsmen, friends and also servants to do my bidding. What more do I need ? " when fortune begins to frown on you, all these will disappear in the trice. All your arrogance will change in a moment into shame. Realise the insatiability of things and lead your days with due humility. Give up desires and attachments, do your duties and then seek knowledge of the self. A wise man will tread the path of renunciation as a result of his wisdom.

Verse 12

Day and night, morn and eve,
Winter and spring, come and dance and go.
Thus while Time sports, life fleets unobserved.
Yet desire does not leave us
but holds us in its grip.

Like a beautiful damsel, Times dances on the stage of life. Every step of hers, night and day, summer and winter, every clasp of her lovely palms, quietly casts off the days of your life. As the Kural has it, every day is but the sawing off a slice from your life, it is nothing but that, though it seems beautiful. We know this ; yet we do not give up the desires of the flesh. What folly ?